Σε μια εποχή ραγδαίων κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών εξελίξεων στην
Ευρώπη αλλά και στον κόσμο ολόκληρο, είναι επόμενο να επανέρχονται ποικίλες
ανακατατάξεις, σε κρατικό και διεθνικό επίπεδο, και να δημιουργούνται έντονοι
προβληματισμοί για το τι μας επιφυλάσσει το μέλλον. Τα κράτη μέλη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, εμφανίζουν λίγο ή πολύ <<κρίση ταυτότητας>> καθώς διανύουν
το μεταβατικό στάδιο της διαμόρφωσης του <<Ευρωπαίου Πολίτη>>
Η διαμορφούμενη νέα πραγματικότητα αποτελεί πρόκληση για όλους τους Ευρωπαίους
με την έννοια ότι οφείλουν σε πνεύμα αγάπης, σύμπνοιας και συνεργασίας, να
διαμορφώσουν την διαπολιτισμική Ευρώπη, τη νέα εικόνα του Ευρωπαίου πολίτη,
πίσω από την οποία θα βρίσκεται σε σταθερό υπόβαθρο η ταυτότητα του πολίτη του
κάθε κράτους.
Ο κίνδυνος του μαγικού πολιτισμού όπως επιβάλλεται σταδιακά από τα ΜΜΕ είναι ήδη
ορατός, καθώς υπάρχει η τάση παραμερισμού ή ακόμη και εξαφάνισης, των
πολιτιστικών ιδιαιτεροτήτων περιθωριακών κοινωνικών ομάδων.
Ο όρος <<ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ>> είναι σύνθετος και πολυδιάστατος. Ποιος, όμως,
είναι ο ρόλος του ελληνικού πολιτισμού για τη διαμόρφωση του <<ΕΛΛΗΝΑ ΠΟΛΙΤΗ>>
; Η βαθιά ανθρωπιστική διάσταση του αρχαίου πολιτισμού μέσα από τη σύγχρονη
πραγματικότητα ενός μικρού ευρωπαϊκού κράτους καθώς και οι ιστορικές
περιπέτειες του μπορούν να αποτελέσουν πηγή ανάνηψης για την αποφυγή εσφαλμένων
χειρισμών του παρελθόντος και για την επίλυση προβλημάτων που ταλανίζουν την
Ευρωπαϊκή συνοχή.
Αποτελεί, άραγε, κοινοτοπία ότι ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός είναι η βάση του
δυτικοευρωπαϊκού Αυτό το αναγνωρίζουν όλοι οι ευρωπαίοι εταίροι μας με
έναν καταδυναστευτικό για τους νεοέλληνες τρόπο μέχρι το σημείο να παραβλέπουν
ή να υποβαθμίζουν συχνά τα επιτεύγματα της σύγχρονης Ελλάδας. Η πνευματική
σύλληψη του κόσμου από τους Έλληνες μπορεί και πρέπει να αποτελεί πηγή
προβληματισμού για τον σύγχρονο μηχανοκρατούμενο κόσμο. Η συνείδηση, άλλωστε,
για τα ανθρώπινα δικαιώματα για τα οποία σήμερα γίνεται λόγος, δημιουργήθηκε
στην Αττική πολύ νωρίς όπως δείχνει το ανάγλυφο της Αλγησούς (420 π.Χ.) όπου
παριστάνεται η θεραπαινίδα ως άνθρωπος με σχεδόν ίδια δικαιώματα προς τα
δικαιώματα της κυράς της, ενώ σε πολλές επιτύμβιες στήλες συνδέονται οι δύο
μορφές με τρόπο που να τιμά τον ΑΝΘΡΩΠΟ.
Στο σύγχρονο ελληνικό σχολείο άμεση προτεραιότητα λοιπόν, πρέπει να αποτελέσει η
διδασκαλία της ιστορίας όχι μόνο της εθνικής αλλά και της ευρωπαϊκής προκειμένου
ο σεβασμός της πολιτιστικής διαφοροποίησης να συμβάλει στην προστασία των
γλωσσικών μειονοτήτων και των εθνικών αντιστοίχως. Κρίνεται, επίσης, απαραίτητη
η δημιουργία περισσότερων Ευρωπαϊκών Κέντρων Νεότητας, και η εντατικοποίηση του
προγράμματος αδελφοποίησης των σχολείων, προκειμένου άνθρωποι και λαοί, μαθητές
και δάσκαλοι να γνωρίσουν την ξένη νοοτροπία και να συμβάλουν από κοινού στην
όσμωση του πολιτισμού.
Μυτιλήνη 05/04/2006
ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ
Φώτης Καλαγάνης
Μαθητής Β' Τάξης